Een overeenkomst van opdracht legt de afspraken tussen een zelfstandige en een opdrachtgever schriftelijk vast. U regelt hiermee de werkzaamheden, het uurtarief, de looptijd en andere belangrijke voorwaarden in een helder document.
Wat is een overeenkomst van opdracht?
Een overeenkomst van opdracht is een contract tussen een zelfstandige (zzp'er) en een opdrachtgever. Daarin staat beschreven welke werkzaamheden de opdrachtnemer uitvoert, tegen welk tarief en onder welke voorwaarden. Het document maakt duidelijk dat de opdrachtnemer zelfstandig werkt, zonder gezagsverhouding en zonder dat er sprake is van een arbeidsrelatie.
De overeenkomst bevat afspraken over de omschrijving van de opdracht, het uurtarief exclusief btw, de facturatiefrequentie, de betalingstermijn, de opzegtermijn en eventueel geheimhouding en het eigendom van het opgeleverde werk. Zo weten beide partijen precies waar zij aan toe zijn.
Wanneer gebruikt u een overeenkomst van opdracht?
- ✅ U gaat als zzp'er een opdracht uitvoeren voor een bedrijf of organisatie en wilt dit schriftelijk vastleggen.
- ✅ U huurt als opdrachtgever een zelfstandige in en wilt aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst of schijnzelfstandigheid.
- ✅ U wilt afspraken maken over uurtarief, maximaal aantal uren, facturatiefrequentie en betalingstermijn.
- ✅ U wilt vastleggen dat de opdrachtnemer zelfstandig werkt, vrij is in de uitvoering en geen gezagsverhouding heeft.
- ✅ U wilt een opzegtermijn en de mogelijkheid tot tussentijdse beeindiging opnemen.
- ✅ U wilt geheimhouding of het eigendom van het opgeleverde werk regelen.
- ❌ U wilt een werknemer in loondienst aanstellen; gebruik dan een arbeidsovereenkomst.
- ❌ U wilt een samenwerking tussen twee bedrijven als gelijkwaardige partners vastleggen; gebruik dan een samenwerkingsovereenkomst.
- ❌ U wilt een eenmalige kleine klus vastleggen zonder verdere afspraken over tarief, looptijd of aansprakelijkheid.
Hoe stelt u de overeenkomst van opdracht op?
7 stappen- Vul de gegevens van beide partijen in. Voer uw naam, adres en KvK-nummer in als opdrachtnemer. Voeg ook de naam en het adres van de opdrachtgever toe. Heeft u een handelsnaam, vul die dan ook in.
- Omschrijf de werkzaamheden. Beschrijf zo concreet mogelijk wat u gaat doen. Denk aan het soort werk, het verwachte resultaat en de locatie waar u de opdracht uitvoert.
- Stel de looptijd in. Geef de startdatum op. Vul een einddatum in als die bekend is, of laat dit open als de duur nog niet vaststaat. Kies ook een opzegtermijn die voor beide partijen redelijk is.
- Leg het tarief en de facturatie vast. Voer uw uurtarief exclusief btw in. Geef aan hoe vaak u een factuur stuurt en binnen hoeveel dagen de opdrachtgever moet betalen. Wilt u een maximum aantal uren afspreken, vul dat dan ook in.
- Kies uw voorkeuren voor geheimhouding en intellectueel eigendom. Geef aan of afspraken en informatie vertrouwelijk blijven. Bepaal ook van wie het opgeleverde werk is: de opdrachtgever, uzelf of beiden gezamenlijk.
- Controleer het document. Lees de gegenereerde overeenkomst door en controleer of alle gegevens kloppen. Let op namen, datums, het tarief en de gemaakte keuzes.
- Sla het document op en deel het. Download de overeenkomst en stuur deze naar de opdrachtgever. Zorg dat beide partijen het document ondertekenen voordat de opdracht begint.
Praktische aandachtspunten
- Zelfstandigheid in de praktijk. Zorg dat de feitelijke samenwerking overeenkomt met wat in het contract staat. Als de opdrachtnemer in de praktijk werkt met vaste werktijden, een vaste werkplek en directe aansturing, kan de situatie anders worden beoordeeld dan op papier staat.
- KvK-inschrijving. Als opdrachtnemer dient u ingeschreven te staan bij de Kamer van Koophandel. Uw KvK-nummer is een verplicht onderdeel van de overeenkomst en van uw facturen.
- Btw-vermelding. Het uurtarief in de overeenkomst is exclusief btw. Op uw facturen vermeldt u het btw-bedrag apart, tenzij u gebruikmaakt van de kleineondernemersregeling.
- Betalingstermijn en rente. Spreek een duidelijke betalingstermijn af. Leg ook vast wat er geldt bij te late betaling, zodat hier geen onduidelijkheid over bestaat.
- Intellectueel eigendom. Maak een bewuste keuze over wie eigenaar wordt van het opgeleverde werk. Dit is vooral relevant bij creatieve of technische opdrachten zoals ontwerp, software of teksten.
- Geheimhouding. Als u werkt met vertrouwelijke informatie, is het verstandig om een geheimhoudingsafspraak op te nemen. Dit geldt zowel tijdens als na afloop van de opdracht.
- Ondertekening. Een overeenkomst is pas bindend als beide partijen deze hebben ondertekend. Bewaar altijd een getekend exemplaar in uw administratie.
Voorbeelden van gebruik
- Webontwikkelaar. Een freelance ontwikkelaar bouwt een nieuwe website voor een marketingbureau. De overeenkomst legt het uurtarief, de looptijd van drie maanden, maandelijkse facturatie en de overdracht van intellectueel eigendom aan de opdrachtgever vast.
- Interim-manager. Een zelfstandige manager neemt tijdelijk de leiding over een afdeling bij een productiebedrijf. De overeenkomst bevestigt dat er geen gezagsverhouding bestaat en dat de manager vrij is in de uitvoering van de werkzaamheden.
- Tekstschrijver. Een freelance copywriter schrijft maandelijks artikelen voor een online platform. De overeenkomst regelt het tarief per uur, een maximaal aantal uren per maand en geheimhouding van de contentstrategie van de opdrachtgever.
- IT-consultant. Een zelfstandige consultant adviseert een zorginstelling over de implementatie van nieuwe software. De overeenkomst legt vast dat de consultant op eigen locatie werkt, een opzegtermijn van dertig dagen geldt en dat intellectueel eigendom gedeeld is.
- Grafisch ontwerper. Een zzp-ontwerper maakt huisstijlmateriaal voor een startup. De overeenkomst bepaalt dat de rechten op het ontwerp na volledige betaling overgaan op de opdrachtgever.
Wat doet u na het opstellen?
- Stuur de overeenkomst naar de opdrachtgever. Deel het document zo snel mogelijk, zodat beide partijen de inhoud kunnen doornemen voordat de opdracht begint.
- Zorg voor ondertekening door beide partijen. Een overeenkomst is pas bindend als beide partijen hebben getekend. U kunt dit digitaal of op papier doen. Bewaar altijd een getekend exemplaar voor uzelf.
- Bewaar het document in uw administratie. Sla de ondertekende overeenkomst op een veilige plek op. U kunt hier later op terugvallen bij vragen over de afspraken, bij een geschil of bij een controle door de Belastingdienst.
- Stuur uw eerste factuur op het afgesproken moment. Houd de facturatiefrequentie aan die u in de overeenkomst heeft vastgelegd. Vermeld op uw factuur uw KvK-nummer, btw-nummer en de betalingstermijn.
- Houd wijzigingen schriftelijk bij. Als de opdracht verandert, bijvoorbeeld in scope, tarief of looptijd, leg die wijzigingen dan schriftelijk vast. Dit kan via een aanvullende afspraak of een nieuwe versie van de overeenkomst.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een overeenkomst van opdracht en een arbeidsovereenkomst?
Bij een overeenkomst van opdracht werkt de opdrachtnemer zelfstandig, zonder gezagsverhouding en voor eigen rekening en risico. Bij een arbeidsovereenkomst is er sprake van een werkgever-werknemer relatie, met loonbetaling, aansturing en sociale verzekeringen. De overeenkomst van opdracht is bedoeld voor zzp'ers en freelancers, niet voor werknemers in loondienst.
Moet ik als zzp'er een KvK-nummer hebben om deze overeenkomst te gebruiken?
Ja, als zelfstandige dient u ingeschreven te staan bij de Kamer van Koophandel. Uw KvK-nummer is een verplicht onderdeel van de overeenkomst en moet ook op uw facturen staan.
Wat gebeurt er als de opdrachtgever een factuur niet op tijd betaalt?
In de overeenkomst legt u een betalingstermijn vast. Als een factuur niet binnen die termijn wordt betaald, kunt u aanspraak maken op rente en vergoeding van incassokosten. Het is verstandig dit expliciet in de overeenkomst op te nemen zodat hier geen onduidelijkheid over bestaat.
Van wie is het werk dat ik als zzp'er oplever?
Dat hangt af van wat u afspreekt. In de overeenkomst kiest u of de rechten op het opgeleverde werk overgaan op de opdrachtgever, bij uzelf blijven of gedeeld worden. Maak hier een bewuste keuze, zeker bij creatieve of technische opdrachten.
Kan ik de opdracht tussentijds beeindigen?
Ja, de overeenkomst bevat een opzegtermijn die voor beide partijen geldt. Zolang u of de opdrachtgever die termijn in acht neemt, is tussentijdse beeindiging mogelijk. Leg de opzegtermijn duidelijk vast om discussie achteraf te voorkomen.