Een algemene regel als gebruik AI verstandig zegt leerlingen weinig. Benoem per opdracht waarvoor hulp mag: ideeën verzamelen, taalfeedback of een uitwerking. Vermeld welke prestatie de leerling zelf moet laten zien. Beoordeel eerst de tool en gegevensverwerking voordat u een hele klas ermee laat werken.
Maak per opdracht duidelijk welke AI-hulp mag, hoe eigen werk zichtbaar blijft en welke gegevens buiten de tool blijven.
Begin met wat u wilt beoordelen
Een naam verwijderen maakt leerlingwerk niet automatisch anoniem. Een verhaal over een herkenbaar gezin of een combinatie van klas en gebeurtenissen kan iemand blijven aanwijzen. Kennisnet waarschuwt ook dat account- en gebruiksgegevens persoonsgegevens kunnen zijn. Bespreek de verwerking daarom met de privacyverantwoordelijke, niet alleen met de enthousiaste vakdocent.
Schrijf een opdrachtregel die een leerling kan controleren: welke tool, welke stap, wat moet worden bewaard en wat moet worden vermeld? Organiseer een haalbaar alternatief voor leerlingen die de gekozen toegang niet kunnen gebruiken. Een schoolafspraak werkt pas wanneer ondersteuning, accounts en instructies werkelijk beschikbaar zijn.
Een opdracht die leerlingen kunnen volgen
Verzonnen voorbeeld: de geschiedenisdocent wil beoordelen of leerlingen een bronargument begrijpen. AI mag drie mogelijke onderzoeksvragen voorstellen. Leerlingen kiezen er één en schrijven zelf waarom twee bronnen elkaar tegenspreken. Ze leveren de gekozen vraag, bronverwijzingen en eigen uitleg in. Een volledige door AI geschreven vergelijking past niet bij dit leerdoel.
De docent laat vooraf twee korte voorbeelden zien: toegestane hulp en een uitwerking die te veel overneemt. Bij twijfel vraagt zij de leerling de redenering toe te lichten en vergelijkt zij het werk met de opdrachtregel. Zij gebruikt een vermoeden als begin van onderzoek en geeft de leerling ruimte voor uitleg.
Test de afspraken in een kleine proef
Probeer de regel eerst bij één opdracht. Vraag daarna welke instructie onduidelijk was en of het alternatief gelijkwaardig werkte. Pas de schoolafspraken aan en controleer nieuwe AI-functies in bestaande software opnieuw. Bewaar het leerdoel in beeld: tijdwinst is nuttig als de leerling nog steeds de bedoelde vaardigheid leert.